روند بهبود زخم شامل چهار مرحله ی هموستاز، التهاب، تکثیر و بازسازی است. بسیاری از پانسمان های زخم برای تقویت توانایی بدن در بستن زخم ها و بازگرداندن عملکرد بافت های آسیب دیده طراحی شده اند. پکتین به دلیل سازوکار ژل سازی ساده و سازگاری با سلول به تازگی برای کاربردهای گوناگون زیست پزشکی ازجمله ترمیم زخم استفاده شده است. ذرات پکتین آب دوست در داخل زخم پوش با مایع زخم واکنش می دهند و ژل نرمی را روی بستر زخم تشکیل می دهند و درنتیجه ترشحات زخم را جذب می کنند. همچنین، محیط اسیدی به دست آمده با حل شدن پکتین ممکن است به عنوان مانعی باکتریایی یا ویروسی عمل کند. در این تحقیق، مطالعات اخیر مربوط به پکتین در زمینه ی زیست پزشکی، که خارج از زمینه های کاربردی سنتی مانند صنایع غذایی یا داروسازی هستند، مرور می شوند. همچنین، درباره ی ساختار پکتین و روش های استخراج با تمرکز بر خواص پلی ساکارید بحث شده است که می تواند ژل ها را برای کاربرد مورد نظر بهینه کند و نقش اساسی در کاربرد پکتین در زمینه ی زیست پزشکی داشته باشد. در ادامه، روش های گوناگون ایجاد کراس لینک در ساختار پکتین برای کاربردهای پزشکی معرفی و مزایا و معایب هر روش بیان شد. درباره ی نقش الیاف الکتروریسی شده ی پکتین برای کاربردهای ترمیم زخم نیز به طور ویژه بحث شده است.

بهبود زخم فرآیند پیچیده و پویایی است که تسریع و ارتقاء آن نیاز به آماده سازی یک محیط مناسب دارد. زخم پوش یکی از مهمترین عوامل خارجی موثر در فرآیند بهبود زخم است. با پیشرفت تکنولوژی، بیش از 1000 نوع از زخم پوش های مدرن توسعه یافته اند. در این مطالعه، ابتدا مراحل بهبود زخم و ویژگی های زخم پوش مطلوب و مناسب ارائه شده است و سپس انواع زخم پوش ها و کاربردهای آن بررسی شده است. زخم پوش ها یا بر پایه مواد طبیعی و یا بر پایه مواد سنتزی و شیمیایی ساخته می شوند. زخم پوش های مدرن علاوه بر نقش پوششی و محافظتی، با بستر زخم تعاملات شیمیایی و فیزیکی دارند. آن ها حامل آنتی بیوتیک ها، داروها و نانوذرات بوده و در حفظ رطوبت و یا رطوبت دهی به زخم نقش مهمی دارند که تمامی این عوامل می تواند فرآیند بهبود زخم را تسهیل نماید. این مطالعه با ارائه اطلاعات جامعی در خصوص انواع زخم پوش های مدرن و مزایا و معایب آن ها، درمانگر را در انتخاب درست زخم پوش مناسب یاری خواهد رساند.

بستر زخم باز به دلیل شرایط مناسب رشد میکروارگانیسم ها شامل محیط گرم، مرطوب و مغذی، همواره با خطر ایجاد عفونت مواجه است. استفاده از پوشش مناسب ضدباکتری می تواند روند بهبود زخم را تسریع کند. رنگینه های طبیعی موادی هستند که خواص ضدباکتری آنها در سال های اخیر مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است. الیاف با قطر کم در زخم پوش ها به دلیل افزایش سطح تماس زخم پوش با پوست و شبیه سازی ماتریس خارج سلولی مورد توجه قرار گرفته اند. در این پژوهش، میکروالیاف پلی وینیل الکل (PVA) با فرایند الکتروریسی تولید و برای افزایش مقاومت در برابر حل شدن در محیط های آبی از عملیات گرمایی روی وب میکروالیاف استفاده شد. تغییرات ساختاری با آزمون XRD مطالعه و مشخص شد، بلورینگی میکروالیاف بر اثر گرمادهی افزایش یافته است. خواص ضدباکتری رنگ های طبیعی پوست گردو، گزنه و پوست انار با غوطه ورکردن میکروالیاف PVA در محلول رنگ های استخراج شده با حلال های مختلف (آب و اتانول) بررسی شد. نتایج نشان دهنده خواص ضدباکتری میکروالیاف PVA غوطه ور شده در محلول رنگ طبیعی استخراج شده از پوست انار در برابر دو سویه باکتری گرم مثبت (Staphylococcus aureus) و گرم منفی (Pseudomonase aeruginosa) بود. میکروالیاف PVA غوطه ور شده در محلول آبی رنگ طبیعی استخراج شده از پوست انار خواص ضدباکتری بیشتری نسبت به نمونه غوطه ور شده در محلول حاوی رنگ طبیعی استخراج شده از پوست انار در حلال اتانول نشان داد. تصاویر SEMبه دست آمده نشان داد، شکل شناسی میکروالیاف PVA پس از غوطه ورشدن در محلول های رنگ طبیعی دارای حلال های مختلف آب و اتانول کاملا حفظ شده است و این موضوع نشان از تثبیت میکروالیاف PVA پس از گرمادهی دارد.

یکی از شایع ترین بیماری های بالینی، زخم شدن پوست است که به عنوان آسیب به ساختار یا یکپارچگی بافت پوست تعریف می شود. نانوآب ژل می تواند با حبس کردن دارو یا بارگذاری داروها به رهاسازی پایدار دارو کمک کنند و درنتیجه موجب بهبود زخم شوند. آب ژل یک شبکه آب دوست سه بعدی است که در آب یا محلول های آبی نامحلول و قادر به جذب آب یا سایر سیال های زیستی است که می تواند موجب بهبودی زخم شود. نانوآب ژل های گوناگونی برای بالابردن کیفیت زخم پوش ها تهیه شده اند. همچنین، در رهایش دارو هم، نانوآب ژل ها کاربرد دارند. مزیت آب ژل ها نسبت به زخم پوش های سنتی، توانایی آن ها در فرایند بهبود زخم است. آب ژل ها به دلیل ویژگی های یگانه خود، موجب شده اند زخم پوش های مدرن زخم، بیشینه معیارهای کیفی را داشته باشند. از ویژگی یگانه نانوآب ژل ها می توان به توانایی جذب ترشحات زخم، حفظ محیط مرطوب، تبادل گاز، برداشتن زخم پوش از سطح زخم بدون درد و آسانی جابه جایی برای جراحی، اشاره کرد. در این پژوهش، مروری بر کاربرد نانوآب ژل ها در بهبود عملکرد زخم پوش ها، و دارورسانی به همراه بررسی ویژگی پادباکتری، معرفی زخم پوش های تجاری و سازوکارهای بهبود زخم پرداخته شده است.

سابقه و هدف: نانوسلولز میکروبی نوعی بیوپلیمر مهم دارای ساختار سه بعدی است که توسط برخی میکروارگانیسم ها تولید می شود و در پزشکی کاربرد زیادی یافته است. یکی از خصوصیات منحصر به فرد سلولز میکروبی، جذب آب بسیار بالای آن است که می تواند برای تولید زخم پوش های مدرن استفاده شود؛ اما پس از خشک شدن، ساختار سه بعدی آن فرو می ریزد و مقدار باز جذب آب آن کاهش می یابد. هدف این پژوهش، حفظ ساختار سه بعدی نانو سلولز میکروبی به کمک شبکه ای کردن آن و ارتقاء خصوصیات باز جذب آب این بیوپلیمر است. به علاوه، بررسی میزان زنده مانی، تکثیر و رشد سلولی یر روی ساختار سلولز میکروبی اصلاح شده و عمل نشده نیز مطالعه شد. روش بررسی: در این تحقیق، سلولز میکروبی با استفاده از کشت ساکن تولید، تخلیص و خنثی سازی شد. سپس نمونه ها با غلظت های متفاوت اسید سیتریک/ هیپوفسفیت سدیم عمل شده و شبکه ای شدند. در نهایت خصوصیات نمونه های عمل شده و خام با آزمون های مختلف شامل ATR-FTIR، MTT، SEM، جذب آب و آزمایشات برون و درون تنی بررسی شد. یافته ها: بر اساس نتایج به دست آمده مشخص شد عملیات ایجاد پیوند عرضی از فروپاشی ساختار جلوگیری می کند و نه تنها باعث سمیت نمی شود، بلکه علاوه بر افزایش میزان جذب آب، میزان زنده مانی، چسبندگی و تکثیر سلولی را نیز در سلولز اصلاح شده افزایش می دهد. نتیجه گیری: سلولز میکروبی شبکه ای شده، دارای پتانسیل بالایی به عنوان زخم پوش مدرن است.

اهداف: آلژینات ازجمله موادی است که به عنوان کاندیدای امیدبخش برای درمان زخم به شمار می آید. این پژوهش با هدف طراحی و ساخت اسپری پانسمان بر پایه آلژینات/کلسیم کلرید/ ژلاتین جهت کنترل خونریزی و بهبود زخم انجام شد. مواد و روش ها: این پژوهش تجربی در آزمایشگاه تحقیقاتی دانشگاه امیرکبیر از آذرماه سال 1398 تا بهمن ماه 1399 انجام شد. در این پژوهش ابتدا محلول بافر فسفات نمکی آماده شد. سپس فرآیند سترون سازی آنها از طریق اتوکلاو انجام شد و محلول نمک MTT طی فرآیندی آماده سازی شد. به منظور تهیه پانسمان اسپری شونده بر پایه آلژینات، غلظت محلول را به گونه ای که امکان خروج از منفذ اسپری داشته باشد، تنظیم کردیم. از طرفی به منظور دست یابی به آلژینات ژلی با استحکام مناسب به نسبت برابر از غلظت های کلسیم کلراید، محلول آبی ژلاتین جهت کوپلیمرسازی با آلژینات تهیه گردید. درنهایت پیوندهای موجود در پانسمان پیشنهادی توسط FTIR بررسی شدند. همچنین میزان تخریب پذیری، جذب آب، تغییرات وزن و pH، خواص فیزیکی و ریزساختار پاسخ زیستی برون تنی نیز در پانسمان طراحی شده بررسی شدند. میکروسکوپ الکترونی روبشی و طیف سنج مادون قرمز جهت بررسی ساختار پانسمان حاصل از نسبت مقادیر متفاوت مواد درگیر مورد استفاده قرار گرفت. یافته ها: نتایج به دست آمده نشان داد میزان جذب آب در نمونه بود که درنتیجه میزان تخریب آنها نیز به همین ترتیب بود. در بررسی نتایج زیست سازگاری نیز مشخص گردید که علی رغم نتایج بهتر در گروه AGC3، رفتار چسبندگی سلولی گروه AGC2 بهتر بود. در نهایت با توجه به نتایج به دست آمده، ترکیب AGC2 به عنوان بهترین پانسمان با بالاترین کارایی انتخاب شد. نتیجه گیری: نتایج آشکار کرد که افزایش مقادیر کلسیم کلراید می تواند منجر به افزایش تشکیل هیدروژل آلژیناتی شود. همچنین حضور ژلاتین و کلسیم کلراید در غلطت ثابت آلژینات تا زمانی که ممانعت های فضایی توسط آنها ایجاد نشود، زمان تشکیل هیدروژل حاصل از اسپری را کاهش خواهند داد.

مقدمه: در میان مواد حامل با قابلیت رهایش کنترل شده دارو، زروژل های سیلیکایی برای بارگذاری و رهایش ثابت دارو در دراز مدت، مورد توجه قرار گرفته اند. این زروژل ها از طریق تکنولوژی سل ژل و با استفاده از آغازگر سیلیکا سنتز می شوند. یکی از آغازگرهای رایج، تترا اورتوسیلیکات (TEOS) است. روش بررسی: این مطالعه، یک مطالعه پایه ای تجربی است، که در آن خواص زروژل های سیلیکایی پس از افزودن کیتوسان به آن ها، شامل مورفولوژی، مساحت سطحی، توپوگرافی و رفتار مکانیکی بررسی شدند. سپس، درون زروژل های هیبرید کیتوسان-سیلیکا، داروی لیدوکایین هیدروکلراید بارگذاری شده و رفتار رهایش دارو از آن ها ارزیابی و با زروژل های سیلیکایی خالص مقایسه شد. هم چنین، پیوند کوالانسی بین زنجیره های کیتوسان و شبکه سیلیکا به کمک آزمون FTIR تایید شد و برای بررسی سمیت سلولی نمونه های نهایی، آزمون MTT انجام شد. نتایج: منحنی رهایش زروژل های هیبریدی دو فازی بودند و نرخ رهایش تجمعی از آن ها تقریبا 71 درصد بود. حضور کیتوسان اثر رهایش انفجاری و نرخ رهایش را کاهش، اما مدت زمان دوره رهایش دارو را در مقایسه با زروژل سیلیکایی افزایش داده است. هم چنین ترکیب کیتوسان و TEOS ازدیاد طول کششی را افزایش داده و اندازه ابعاد تخلخل های زروژل های بر پایه TEOS را می کاهد. نتیجه گیری: این مطالعه برون تنی نشان داد که روش سل ژل برای به دام انداختن داروی لیدوکایین هیدروکلراید درون تخلخل های زروژل ها و رهایش کنترل شده آن، موثر است. هم چنین استفاده همزمان از کیتوسان و TEOS خواص مکانیکی فیلم های زیست سازگار حاصل را بهبود داد. بنابراین، این مطالعه نشان داد که استفاده از مواد آلی-غیرآلی به عنوان پوشش یا فیلم های نازک در کاربردهای زیست پزشکی همچون رهایش دارو مفید خواهد بود.

مقدمه و اهداف: این پژوهش با هدف ساخت و ارزیابی هیدروژل های پوشاننده زخم بر پایه پلی وینیل الکل، کیتوسان، عصاره فلکس و میکروذرات روی، به منظور بهبود خواص مکانیکی و زیستی انجام شده است. مواد و روش ها: چهار گروه هیدروژلی با مقادیر مختلف میکروذرات روی (0، 2، 5 و 10 درصد وزنی)، تهیه شدند. ساختار هیدروژل ها با استفاده از پراش پرتو ایکس و میکروسکوپ الکترونی روبشی بررسی شد. همچنین، خواص مکانیکی شامل استحکام کششی و ازدیاد طول تا شکست، اندازه گیری شد. به علاوه، آزمون های زیست تخریب پذیری و جذب آب برای ارزیابی عملکرد زیستی هیدروژل انجام گرفت. یافته ها: بررسی فازی نشان داد که با افزایش درصد روی، ساختار هیدروژل ها از حالت آمورف به نیمه بلوری تغییر یافت. تصاویر میکروسکوپی، توزیع یکنواخت ذرات روی را در ساختار هیدروژلی تأیید کردند. آزمون های مکانیکی نشان دادند که نمونه های دارای 2 و 5 درصد روی بهترین عملکرد را داشتند، به طوری که استحکام کششی آن ها به ترتیب 20 و 12/8 مگاپاسکال و ازدیاد طول آن ها 24/3 و 2/5 درصد بود. درمقابل، تجمع ذرات روی در نمونه حاوی 10 درصد باعث کاهش این خواص شد. در آزمون زیست تخریب پذیری، نمونه دارای 5 درصد روی پس از 30 روز، حدود 45 درصد از وزن خود را حفظ کرد، درحالی که نمونه بدون روی کاملاً تخریب شد. همچنین، نمونه های دارای 2 و 5 درصد روی، بیشترین ظرفیت جذب آب را به ترتیب حدود 780 و 800 درصد نشان دادند. نتیجه گیری: هیدروژل های بهینه شده با ترکیب مناسب میکروذرات روی و مواد زیست فعال، خواص مکانیکی و زیستی بهتری از خود نشان دادند و به عنوان گزینه ای کارآمد برای درمان زخم های مزمن پیشنهاد می شوند.

مقدمه و اهداف: هیالورونیک اسید، به دلیل ویژگی های زیست سازگاری، نگهداشت رطوبت و ترمیم زخم، یکی از مواد پرکاربرد در زخم پوش ها است؛ اما محدودیت هایی نظیر ضعف مکانیکی، پایداری پایین در محیط مرطوب و فقدان خاصیت ضدباکتریایی دارد. در این پژوهش، با هدف ارتقاء کارایی این فیلم ها، از ترکیب هیالورونیک اسید با کیتوسان و به کارگیری گلوتارآلدئید و تانیک اسید به عنوان عوامل پیوند عرضی استفاده شده است. نوآوری اصلی این تحقیق، استفاده هم زمان از دو عامل اصلاح شیمیایی است. مواد و روش ها: فیلم های کامپوزیتی هیالورونیک اسید/ کیتوسان با نسبت مشخص ترکیب و با استفاده از گلوتارآلدئید و تانیک اسید اصلاح شدند. آنالیز طیف سنجی مادون قرمز تبدیل فوریه برای بررسی برهم کنش های شیمیایی و ساختار پیوندها، آزمون کشش برای ارزیابی خواص مکانیکی و آزمون های زاویه تماس، جذب آب، سمیت سلولی و ضدباکتری، برای بررسی عملکرد زیستی فیلم ها انجام شد. یافته ها: طیف سنجی مادون قرمز تبدیل فوریه بیانگر تشکیل پیوندهای جدید و ساختار شبکه ای پایدار در اثر اصلاح شیمیایی بود. نمونه های اصلاح شده مدول یانگ 2-1/5 MPa، تنش کششی MPa 2 و زاویه تماس 45 درجه از خود نشان دادند که نشانگر افزایش استحکام و آب دوستی است. درصد جذب آب بالا (733 درصد) و بقای سلولی 85–90 درصد در غلظت بهینه گلوتارآلدئید، دلالت بر زیست سازگاری مطلوب دارد. با این حال، خواص ضدباکتریایی قابل توجهی مشاهده نشد. نتیجه گیری: نتایج این تحقیق نشان می دهد که استفاده ترکیبی از کیتوسان و عوامل پیوند عرضی گلوتارآلدئید و تانیک اسید، منجر به بهبود چشمگیر خواص مکانیکی، آب دوستی و زیست سازگاری فیلم های هیالورونیک اسید شده و آن ها را به گزینه ای مناسب برای کاربرد در زخم پوش ها تبدیل کرده است. برای افزایش اثربخشی ضدباکتریایی، پیشنهاد می شود از نانوذرات با خاصیت ضدباکتری استفاده شود